WELKOM OP RYTHOVIAAN

friederich-der-wanderer

Welkom op RYTHOVIAAN het blog dat je veel interessante historische,culturele, maatschappelijke en wetenschappelijke onderwerpen laat zien.

Veel plezier met RYTHOVIAAN.

Advertenties

Aantekeningen

Een docent maakt veel aantekeningen voor zijn leerlingen. Nou was ik best ouderwets. Voor mij was tekenen en schrijven op het bord een goede gewoonte. Het schrijven en tekenen is een activiteit die veel hersencellen activeert en aanmaakt. En we zijn niet voor niets op school hė ?

Een deel van de aantekeningen belandde op het blog.

Kijk op :

AANTEKENING

Ik wens alle leerlingen die ik les mocht geven veel succes en geluk.

mr Lee

Over geschiedenis

Civilisatie zegt de 18e eeuwse Ierse filosoof en politicus Edmund Burke is een pact tussen de doden en de levenden en hen die nog geboren moeten worden.
Ik zie het vak geschiedenis als dienstig aan het door geven van onze cultuur en onze beschaving aan de volgende generatie.
Ondanks wereldoorlogen, gruwelijke ideologieën en genocides moet de leraar de geschiedenis openleggen en toegankelijk maken voor de jonge mensen. Ze gevoelig maken voor de condition humaine.
-Ken U zelf- stond er vermanend op de Apollo tempel in Delphi. Als je daarmee aan de slag gaat in de eerste klas krijg je zelf stof tot nadenken. Wie kent zich zelf ?
Hoe keek de oude Griek naar de natuur om zich heen en vooral naar zijn plaats in die natuur ?
Is het zien – hoe de wijze is – waarop de fenomenen in wereld zich voordoen – niet het pad van wijsheid ?
Toen dit jaar een meisje van 12 mij vertelde dat ze samen met mamma de wereld van Sofie las voelde ik mij heel gelukkig. Geluk is ge-lukken.
Kinderen op die leeftijd zijn heel gevoelig voor levensvragen en filosofie.
Onze Westerse liberale humanistische cultuur wordt aan alle kanten uitgedaagd.
Van de kant van de koloniserende islam , het Rusland van Poetin en het Chinese staatskapitalisme. Om er maar een paar te noemen. Maar de grootste uitdaging ligt in het hervinden van ons zelf.
Wij kennen vaak onszelf niet meer.
Onze christelijk wortels worden niet meer herkend. Leg jonge mensen maar eens uit welke rol de religie in de 16e eeuw speelde in onze staatsvorming.
Lees de Acte van Verlaetinghe uit 1581 er maar op na. De vorst die geen goede herder meer was voor syne ondersaten. De formulering kwam recht uit de bijbel.
Hoe kun je een kathedraal begrijpen zonder een basale kennis van de christelijke theologie ?
Of waarom religie zo sterk aanwezig is in de stichting van de Verenigde Staten.
Het is zoals een mens die gespeend van iedere kennis over het boeddhisme kijkt naar een Tibetaanse tempel.
Of die de Dalai Lama alleen kent als een man die louter lachend de wereld rondgaat.
Zonder kennis geen inzicht.
Daar ligt onze opdracht in het vak geschiedenis : kennis , weten , logos !

Dit is een gedeelte uit mijn afscheidsspeech bij mijn pensionering

mr Lee

Isaac Newton

Newton’s derde Wet van de mechanica in aktie

Sir Isaac Newton ( 1643  –  1727)   was een Engelse natuurkundige, wiskundige, astronoom, natuurfilosoof, alchemist  en theoloog.

In de wiskunde ontdekte hij onder meer de differentiaalrekening en de integraalrekening (met Leibniz) en verder het Binomium van Newton en benaderingsmethoden.In zijn hoofdwerk Philosophiae Naturalis Principia Mathematica uit 1687 beschreef Newton onder andere de zwaartekracht en de drie wetten van Newton, waardoor hij de grondlegger van de klassieke mechanica werd.

Op het gebied van optica schreef hij het standaardwerk Opticks, vond hij de Newtontelescoop uit en ontwikkelde hij een theorie over kleuren, gebaseerd op het prisma, dat van wit licht een zichtbaar spectrum maakt. Hij bestudeerde ook de geluidssnelheid.

2848780643_bf21541d03_o

Klik op het plaatje

Volgens een peiling uit 2005 beschouwden leden van de Britse Royal Society Newton als de grootste geleerde in de hele geschiedenis van de wetenschap. Anders dan Albert Einstein was Newton naast theoreticus ook een briljant experimentator.

Anekdote van de appel en de maan

Tijdens de pestepidemie in 1666 moest de jonge Newton zijn studie in Cambridge  onderbreken en keerde hij terug naar zijn geboorteplaats. Uit die periode stamt de anekdote van de appel en de maan. Hij bestaat in vier versies en wordt door verschillende schrijvers uit die tijd genoemd. Newtons neef John Conduitt vertelt in zijn biografie van Newton, dat deze in de boomgaard van zijn moeder lag te peinzen. Waarom viel de maan niet op de Aarde ,net zoals de appel die hij op de grond zag vallen? Het antwoord op die vraag was toen nog niet duidelijk, maar door het stellen ervan brak Newton met het tweeduizend jaar oude idee van Aristoteles dat op aarde (bijv. voor een appel) en in de hemel (voor een hemellichaam als de maan) andere natuurwetten gelden.

De schrijver William Stukeley noteerde een gesprek uit 1726 in zijn Memoirs of Sir Isaac Newton’s Life waarin Newton zelf zich herinnerde hoe het begrip gravitatie ( = zwaartekracht ) in hem op kwam:

“Het werd veroorzaakt door het vallen van een appel, toen ik zat te peinzen.”

De anekdote geeft een stap aan in het rijpingsproces van Newton.

Op het terrein van National Physical Laboratories in Teddington (ten zuidwesten van Londen) staat een boom die volgens de overlevering gekweekt is uit een zaadje van de legendarische appelboom waaruit Newton een appel zag vallen.

Lees meer over Sir Isaac Newton op :NEWTON

Ken uzelf

Apollo tempel te Delphi

Apollo tempel te Delphi

De oude grieken waren veel bezig met filosofie. Op de tempel van Apollo te Delphi stond de spreuk:

Ken uzelf. In het Grieks : γνoθι σεαυτόν (gnothi seauton) .

Ken jij jezelf ? Welke diepe betekenis kan deze uitspraak hebben ?

Zo zag de acropolis in Athene eruit

Het grote beeld van Pallas Athena torent boven de tempels uit. De trappen van de areopagus leiden naar het parthenon de tempel van de maagd Athena. In de tijd van Pericles werden de bouwwerken gebouwd. Dit was in de 5e eeuw v Chr. Tijdens de Perzische oorlog in 480 v Chr verwoestten de Perzen de tempels op de acropolis en de stad Athene.

Op de voorgrond zie je agora met twee exedra’s. Grote ronde zitbanken. Je kon er handelen , aan politiek doen of gewoon wat chillen.

Wetenschapper Bassam Tibi

Waarom verdedigt Europa zich niet tegen islamisering ?

Door WIERD DUK

Bassam Tibi geniet ervan dat de Leidse universiteit een symposium rond zijn werk organiseert.

Bassam Tibi is niets minder dan een levend monument. Zonder de Syrische geleerde, die op z’n 18e vanuit Damascus de wereld introk, zou de islamologie – de kennis over de (cultuur van de) islam – niet bestaan. Tibi, die meer dan vijftig boeken schreef, is een gelovige moslim, die ongemakkelijke vragen stelt. „Waarom verdedigen de Europeanen zich niet tegen de islamisering? Jullie zijn sukkels.”
Stel Bassam Tibi een vraag en je krijgt niet een antwoord terug, maar een verhaal. Vol vuur vertelt de Duits-Arabische socioloog en politicoloog, op bezoek bij de universiteit van Leiden, over zijn ervaringen. „Ik ben een man uit de Oriënt”, zegt Tibi. „Ik denk in verhalen.”
“Ze sloegen en schopten me totdat ik ze begon toe spreken in het Arabisch en citeerde uit de Koran”
Op zijn 74e is zijn arsenaal aan verhalen schier onuitputtelijk. Zoals de anekdote over die keer in 1993 toen hij tijdens een reis door Noord-Afrika bijna werd vermoord door een agressieve groep radicale moslims. „Die wachtten mij op na een lezing. Ze sloegen en schopten me totdat ik ze begon toe spreken in het Arabisch en citeerde uit de Koran.” Met dramatische handgebaren en in het Arabisch, luid roepend naar de hemel, speelt hij de scène na. Lachend: „Toen waren ze snel verdwenen.”

Haat
Bassam Tibi spreekt vijf talen, hij leefde en werkte in talloze landen, van Afrika en Azië tot de Verenigde Staten, hij adviseerde presidenten en koningen, en hij haalde zich wegens zijn scherpe opinies (’De Duitse staat capituleert voor de islam’) de haat van de politiek-correcte goegemeente op de hals.
Van de kleine Syrische wetenschapper, die met zijn Duitse echtgenote Ursula in Göttingen woont, verscheen afgelopen week het boek Islamisme en islam in Nederlandse vertaling. Rond zijn persoon en werk organiseerde de Universiteit Leiden bovendien een symposium. Al die aandacht doet hem ongetwijfeld deugd. „Ik heb een groot ego”, geeft Tibi toe, met de gulle lach die hem kenmerkt.
“Blonde Duitsers noemen mij – een geelhuidige Aziaat én moslim – een racist”
Niet overal is hij zo geliefd als bij zijn gastheren in Leiden, onder wie ook de rechtsfilosofen Paul Cliteur en Afshin Ellian. In Duitsland, zijn tweede vaderland, wordt Bassam Tibi weggezet als ’islamofoob’ en ’racist’. „Ik krijg daar geen lucht meer”, zegt de islamkenner, die lang aan de universiteit van Göttingen werkte als hoogleraar internationale betrekkingen. „In Duitsland, ooit het land van kritische filosofen, is kritiek op de islam verboden. De wereld staat er op z’n kop. Blonde Duitsers noemen mij – een geelhuidige Aziaat én moslim – een racist. Omdat ik de vluchtelingenpolitiek van Merkel bekritiseer en waarschuw voor de islamisering van Europa. Ach, ze hebben geen idee wat de islam is. En Duitsers kunnen geen maat houden: alles moet er altijd extreem zijn.”

Trauma
Het is Tibi’s trauma: hij houdt van de Duitse taal en van de cultuur, maar niet van de Duitsers. Hij heeft zich door hen nooit geaccepteerd gevoeld. Terwijl hij het nota bene was die in 1998 het veel besproken begrip ’Leitkultur’ (dominante cultuur) muntte. Daarmee doelt Tibi op de noodzakelijkheid van gedeelde waarden in onze westerse samenlevingen: democratie, mensenrechten, de scheiding van kerk en staat onder meer. Alleen als zij deze kernwaarden accepteren kunnen mensen met verschillende achtergronden en religies – óók islamitische immigranten – zich daadwerkelijk ’burger’ voelen. Tibi formuleerde meer internationaal bekend geworden begrippen: ’parallelle samenlevingen’, bijvoorbeeld, en ’euro-islam’.
Over die ’Leitkultur’ en hoe die er in Duitsland uit zou moeten zien – tot en met discussies als ’Bratwurst oder Döner’? – werden in de loop der tijd hevige debatten gevoerd. Maar hoezeer Bassam Tibi zich ook Duits voelde – hij werd in 1976 Duits staatsburger – in de ogen van veel Duitsers bleef hij die ’Syrische immigrant met Duits paspoort’. „Ik heb 31 boeken geschreven in het Duits, ik heb een Duits paspoort, ik spreek beter Duits dan veel Duitsers, ik heb zoveel voor Duitsland gedaan, maar ik word nog altijd als een vreemde behandeld.”
“Ik heb zoveel voor Duitsland gedaan, maar ik word nog altijd als een vreemde behandeld”
Hij keerde telkens terug naar Göttingen voor Ursula, die er niet weg wilde. Maar hij ádemde elders, zegt hij, in de VS vooral, waar Tibi langjarige aanstellingen kreeg aan topuniversiteiten als Harvard, Yale en Berkeley. En ook in een land als Senegal. „De zwarte Senegalezen spraken mij als moslim aan met ’broeder’. Ik voelde mij er meteen opgenomen in hun gemeenschap. In Senegal begreep ik dat een Afrikaanse variant van de islam mogelijk is. Ik dacht: waarom zou dit in Europa niet ook kunnen? Een euro-islam.”
Dat is een van de belangrijkste van Bassam Tibi’s stellingen: verwar de islam niet met het islamisme, dus: verwar de religie niet met de politiek-autoritaire beweging die het islamisme is. Voor Tibi bestaat er wel degelijk een verlichte variant van de islam, die hij aanhangt en die in de loop der tijd ondergesneeuwd is geraakt onder druk van orthodoxe predikers en hun fanatieke volgelingen. Het islamisme met z’n naargeestige totalitaire karakter en z’n nadruk op de jihad (de ’strijd’) en de sharia (de islamitische wet) ziet hij als een moderne perversie, die bestreden moet worden.

Frisse wind
Daarom noemt Tibi de huidige politiek van Oost-Europese landen als Hongarije, Polen en Tsjechië, die moslim-immigratie willen vermijden, een ’frisse wind’. Met die waardering jaagt hij vooral linkse critici tegen zich in het harnas, onder wie de Nederlandse Europarlementariër Judith Sargentini (GroenLinks), die de ontwikkelingen in Oost-Europa scherp bekritiseert. Tibi: „Ik vind dat die landen groot gelijk hebben. Ze verzetten zich tegen de almacht van Duitsland in Europa en tegen de islamisering. Ik ben ook een bewonderaar van de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz, met wie ik samen een boek heb geschreven. Hij is Angela Merkel veruit de baas. Vorig jaar heeft Kurz veertig imams uitgezet en zeven moskeeën gesloten omdat zij antisemitische propaganda verspreidden. Dat doen weinig politieke leiders hem na.”

“Ik zie dat Europa zelfmoord pleegt. Kijk naar de demografische ontwikkelingen”

Voor de toekomst van Duitsland, maar ook voor die van Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden, landen waar kritiek op de islam reflexmatig als ’islamofoob’ wordt weggezet, koestert hij weinig hoop. „Nee, geen enkele. De politiek-correcte terreur was nog nooit zo sterk als nu en dat zal niet snel veranderen. Ik zie dat Europa zelfmoord pleegt. Kijk naar de demografische ontwikkelingen: over een aantal jaren zijn grote delen van Europa overwegend islamitisch. Waarom verdedigen jullie je niet tegen de islamisering? Jullie zijn sukkels.” Tibi hekelt de ’linkse onderwerping’ aan de islam. „Zodra islamisten ’racisme!’ roepen – bij ook maar de geringste kritiek op de islam – krijgen zij steun uit linkse hoek. Maar islamisten zijn nota bene radicaal-rechts! Hoe kunnen linkse partijen hen verdedigen? Het is rationeel bijna niet meer te begrijpen. Maar weet je wat het is? Die linkse mensen haten alles wat westers is en zien in de radicale islam een bondgenoot.”

Crises
Hij praat gepassioneerd, pakt af en toe de hand vast van z’n gesprekspartners en vraagt na afloop of hij geen gekke dingen heeft gezegd. „Ik laat me soms een beetje meeslepen.” Aan de andere kant weet Bassam Tibi, die gepensioneerd is, dat hij op zijn leeftijd niets meer heeft te verliezen.
“Ik ben door enkele serieuze identiteitscrises gegaan”
Hij werkt aan z’n autobiografie, die hij met de hand schrijft en waarvan hij 600 pagina’s af heeft. Daarin komen ook de persoonlijke crises in zijn leven aan bod. „Ik ben door enkele serieuze identiteitscrises gegaan, momenten waarop ik geen idee meer had wie ik was.” Hij ging ervoor in therapie. Tijdens die gesprekken kwam Tibi tot een belangrijk inzicht. „Ik begreep hoe diep de islam in mij zit verankerd.”

Grondlegger van de islamologie

Bassam Tibi (Damascus, 1944) is een Duitse filosoof van Syrische afkomst. Hij wordt gezien als de grondlegger van de islamologie, de wetenschap die de islam en zijn cultuur en sociale omgeving bestudeert. Tibi is een kritische moslim, die waarschuwt voor de gevaren van de radicale islam. Hij introduceerde in 1998 het sindsdien gevleugeld geraakte begrip Leitkultur in het publieke debat in het Westen. Bassam Tibi is auteur van tientallen boeken, waarvan Europa ohne Identität? Die Krise der multikulturellen Gesellschaft’ (1998) een van de bekendste is. Tibi doceerde aan universiteiten in verschillende landen. Zijn boek Islamisme en islam verscheen afgelopen week in Nederlandse vertaling.

De Verlichting of de Eeuw van de Rede 1650 – 1789

De Verlichting of de Eeuw van de Rede (van omstreeks 1650 tot de Franse Revolutie) is de reactie op het absolutisme die als filosofische beweging het denken, de wetenschap , de economie , de politiek , de cultuur, de opvoeding en de religie in de Westerse wereld wijzigde.De Verlichting wordt gezien als een van de pijlers van de Westerse beschaving die de doorslag gaf in de wording van de moderne wereld. Het gelijkheidsbeginsel, de mensenrechten en de burgerrechten vinden er hun wortels, net zoals het socialisme en het liberalisme .

De Verlichting kent een kritische en een constructieve zijde. De kritische zijde neemt het geloof en onredelijkheid op de korrel. De constructieve kant zoekt kennis (wetenschap) en nieuwe samenlevingsvormen met als idealen rechtvaardigheid en democratie. Het tegenovergestelde van de Verlichting is het obscurantisme. 17e-eeuwers en de 18e-eeuwers beschouwden hun tijd als verlicht, een tijd waarin zij het duistere verleden achter zich laten.

Verlichte burgers interesseren zich voor de wetenschap

Thomas Hobbes 1588-1679

 

De Engelse filosoof Thomas Hobbes accepteerde het idee dat de koning zijn gezag kreeg van God niet meer.

Hij verwierp ieder gezag dat berustte op theologische voorstellingen.

Hij vond dat de mens een soort robot was , een automaat ; het hart functioneerde als de veer in een uurwerk en de gewrichten als de radertjes.

Volgens Hobbes was de maatschappij  “een strijd van allen tegen allen”. Dit was de natuurtoestand , die steeds als een grote verwilderende chaos de maatschappij bedreigt.

De mens was geen gemeenschapsdier maar gericht op zelfbehoud. De mens had de rede ( ratio) die hij gebruiken kon om zich te beveiligen tegen de driften van zijn medemensen

Om de strijd van allen tegen allen te voorkomen moest de mens het absolute gezag van een vorst wel accepteren, want hoe kon hij anders overleven ? Homo Homini Lupus , de mens is een wolf voor de mens.De mens moet daarom zijn vrijheid prijs geven om te overleven. De staat ( vorst ) krijgt op redelijke gronden alle macht.

John Locke 1632-1704

John Locke stond sterk onder invloed van de wetenschappelijke opvattingen van zijn tijd. Vooral de opvattingen en ontdekkingen van Isaac Newton hadden een grote invloed op hem.

Locke is de filosoof van de constitutionele staatsvorm. Locke vindt niet zoals Hobbes dat het gezag van de staat moest berusten op de angst van de mensen voor elkaar. Nee, het gezag van de staat moet berusten op de “vrije wil en het onderling vertrouwen van de onderdanen”. Deze zijn in de natuurstaat met elkaar overeengekomen onderling een verdrag te sluiten waarbij de natuurlijke rechten van de mens worden gewaarborgd. Deze natuurlijke rechten zijn o.a. het recht op leven, het recht op vrijheid en het recht op eigendom. De vorst heeft volgens het verdrag tussen hem en zijn onderdanen de plicht de “onvervreemdbare rechten die de natuur aan ieder mens gegeven heeft te respecteren en te handhaven.

Als een vorst zich niet aan dit “ sociaal verdrag “ houdt heeft het volk het recht hem af te zetten.

Daarom is het recht op revolutie gerechtvaardigd en de Engelsen konden zo ook rechtvaardigen dat zij hun koning Jacobus II afzetten en nieuwe trouw zworen aan de Stadhouder-Koning Willem III.

Empirisme en rationalisme

John_Locke

Empirisme is een filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis uit de ervaring voortkomt. Belangrijke empiristen in de 17e eeuw waren  Francis Bacon en John Locke. Vooral John Locke was belangrijk.

FRANS_~1

René Descartes

Het rationalisme is een filosofische stroming die zegt dat de rede ( het denken) de enige of voornaamste bron van kennis is. De Griekse filosoof Plato kun je als een rationeel denker zien. Hij wantrouwde de ervaring met de zintuigen als bron van kennis. In de zeventiende eeuw was René Descartes een belangrijk rationeel denker. Van hem is de uitspraak : cogito ergo sum d.w.z. ik denk dus ik besta.