Alexander de Grote

Digitaal Klaslokaal

alexander de grote

Het schijnt dat Julius Caesar en Napoleon beiden geinspireerd waren door Alexander. Ze zouden allebei een biografie van Alexander in hun bezit gehad hebben. Waarom zouden ze dat gehad hebben? Wat heeft Alexander eigenlijk bereikt? Welke gebieden heeft hij allemaal veroverd?

View original post 451 woorden meer

Advertenties

De Perzische Oorlogen


Hier zie je een kaart van het Perzische Rijk rond 500 voor christus.
Klik op de kaart en je kunt de kaart vergroot zien.

Darius

Koning Darius de GroteJe ziet de Koninklijke Weg lopen van Sardis naar Susa. Onder koning Darius probeerden de Perzen de Griekse poleis (meervoud van polis = stadstaat) in Hellas te veroveren. Aanleiding was de opstand van de Griekse steden (vaak kolonies van Athene) in Ionie in 500. Darius stuurde in 492 een vloot en een leger.Maar de vloot leed schipbreuk bij het schiereiland Athos en de poging om Hellas te veroveren werd gestaakt. In 490 werd de poging herhaald maar de Perzen werden ten noorden van Athene in de vlakte van Marathon verslagen. Darius stierf en zijn zoon Xerxes viel Griekenland weer binnen met een enorm leger van Perzen maar ook Griekse bondgenoten. Bij de pas van Thermopylai hielden de Spartanen onder bevel van hun koning Leonidas de Perzen tegen. Zij sneuvelden allemaal. Zij gingen de geschiedenis in als de Driehonderd.

Leonidas

Ondertussen konden de Atheners hun bevolking evacueren uit de stad Athene.Zij trokken weg richting Peloponnesos. De leider van de Atheners Themistokles had na de ontdekking van de zilverlagen bij Laurion van de opbrengst een vloot laten bouwen.De vrije mannen van Athene wachtten af op zee Samen met de schepen van hun bondgenoten.

De Perzische vloot naderde het eiland Salamis terwijl Xerxes aan de kust als toeschouwer toekeek. Hij was ervan overtuigd dat de veel kleinere Griekse vloot verslagen zou worden. Maar de Grieken kenden de verraderlijke wateren rond Salamis  veel beter. Ze wisten de Perzische vloot in een smalle zeestraat te lokken. De wilde golven en stromingen deden de rest. De vloot van de Shahanshah (= Koning der Koningen) Xerxes ging roemloos ten onder.De zeelui die aanspoelden werden door de Grieken zonder genade gedood.Er wordt verteld dat Xerxes gezeten op een troon aan de kust weende bij zoveel tegenslag en zoveel vernedering.Hij reisde terug naar de Perzische hoofdstad. Zijn generaal Mardonius kreeg de opdracht de oorlog verder te zetten.

In Plataiai versloegen de Grieken onder de Spartaan Pausanias het Perzische leger. Dat was in 479. Er waren nog resten van de Perzische vloot over die bij Mycale in Klein Azie door de Atheners tot zinken werden gebracht. De steden op de Ionische eilanden werden toegelaten tot de Helleense Bond van Athene maar de steden op het vasteland niet.Die konden moeilijk verdedigd worden tegen het nog steeds machtige rijk van Xerxes.

Xerxes

De Perzische Oorlogen werden beschreven door. Herodotos  en Thucydides, belangrijke geschiedschrijvers.Ons woord schaak komt van het Perzische shah dat koning betekent.

Voor Athene had de overwinning grote gevolgen op het gebied van het bestuur en de politiek van de polis Athene.

Over het geloof in de goden

Het geloof in de goden was ook in de Griekse oudheid vanzelfsprekend. In het toneelstuk “de Wolken” (Νεφελαι) van Aristophanes ( 425 v Chr ) komt de volgende scene voor :

Een filosoof genaamd Socrates leidt een school van Sofisten . Op een dag komt een boer langs en vraagt de filosoof de gebruikelijke saaie vragen die gelovigen altijd weer stellen. Bijvoorbeeld als er geen Zeus bestaat , wie brengt dan de regen om deAristophanes_-_Project_Gutenberg_eText_12788 gewassen te laten groeien ? Socrates vraagt de boer om zijn verstand een keertje te gebruiken en maakt hem duidelijk dat als Zeus het kan laten regenen , het ook op wolkeloze dagen zou moeten kunnen regenen. Maar omdat dit duidelijk nooit plaatsvindt , is het wijzer om te denken dat de wolken de reden zijn van regenval. Goed, zegt de boer, maar wie brengt de wolken dan boven een bepaalde plaats ? Dat moet toch zeker Zeus zijn. Nee zeker niet , zegt Socrates , regen ontstaat door winden en warmte. Wel als dat zo is,  antwoordt de boer , waar komt dan de bliksem vandaan om leugenaars en andere zondaars te straffen ?  Socrates legt hem zachtaardig uit dat de bliksem geen onderscheid maakt tussen de goede mensen en de slechte mensen. Het is hem vaak opgevallen dat de bliksem de tempels van Zeus zelf geraakt heeft . Dit argument overtuigt de boer uiteindelijk. Alhoewel deze later zijn ongeloof ontkennen zal , als hij de School van de Sofisten met Socrates erin , in brand steekt en tot de grond toe laat afbranden . Het vrije denken van Socrates paste niet in het beperkte denkkader van de gelovige.

We weten niet of Aristophanes de bekende filosoof en leermeester van Plato bedoeld heeft in zijn stuk.

Griekse goden

greek_10308_sm

  • Aphrodite (liefde, vruchtbaarheid, schoonheid en beschermster van flora en fauna)
  • Apollo (zon, orakel, geneeskunde, voorspellingskunst en muziek)
  • Ares (zoon van Hera en Zeus, oorlog, krijgslust)
  • Artemis (tweelingzuster van Apollo, dochter van Zeus, jacht, maagden, wilde dieren en kuisheid, maar ook vruchtbaarheid)
  • Demeter (zuster van Zeus, landbouw, oogst en graan)
  • Dionysos (druiven en de wijn)
  • Eros (God van de liefde, zoon van Aphrodite)
  • Hades (broer van Poseidon en Zeus, hoorn des overvloeds, rijkdom, kostbare metalen en god van de onderwereld)
  • Hephaistos (smeedwerk, vuur en ambachten)
  • Hera (zuster en vrouw van Zeus, beschermt het gezin, vrouw en huwelijk)
  • Hebe (schenkster van de goden, later vrouw van Heracles, jeugd)
  • Hermes (zoon van Zeus, handel, reizigers, dieven, boodschapper van de goden)
  • Hestia (haard en familie)
  • Iris (regenboog)
  • Pallas Athena (dochter van Zeus, beschermster van kunstenaars en handwerkslieden en Athene, wijsheid en kennis, oorlogsgodin, beschermengel van Griekse helden)
  • Pan (woud, herdersleven en de muziek)
  • Persephone (Godin van het dodenrijk vrouw van Hades en dochter van Demeter)
  • Poseidon (broer van Zeus, zeeën oftewel water, aardbevingen en paarden)
  • Zeus (oppergod: koning van goden en mensen, heerst over de hemel en aarde, lucht en het weer en bliksem)

De Eed van Hippokrates

Hippokrates weigert geschenken van Artaxerxes, koning van Perzië.

In hoeverre zijn artsen en specialisten nog weerbaar tegen de commerciële druk die de farmaceutische industrie en zorgverzekeraars op hen uitoefenen? De Eed van Hippokrates is een eed waarin artsen zichzelf verplichten bepaalde beroepsregels te zullen handhaven. De eed is opgesteld in het Oudgrieks en is vernoemd naar de Griekse arts Hippokrates, die omstreeks 400 v.Chr. zijn leerlingen van het Asklepieion op het eiland Kos deze belofte liet afleggen. Met de vernieuwing van deze eed in 2003 wordt beoogd dat de arts ook belooft geen misbruik te maken van zijn medische kennis, ook niet onder druk. Dit is toegevoegd met het oog op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948, met als doel misbruik van medische kennis, zoals dat tijdens de Tweede Wereldoorlog optrad, te voorkomen. Dezelfde zinsnede is echter ook van toepassing op misbruik van kennis door commerciële druk vanuit de farmaceutische industrie.

De aangepaste Eed van Hippokrates luidt als volgt :

 “Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd. Ik zal de geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen, en ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving. Ik zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen. Ik maak geen misbruik van mijn medische kennis, ook niet onder druk. Ik zal zo het beroep van arts in ere houden. Zo waarlijk helpe mij God almachtig, dat beloof ik.”

399 v chr Sokrates drinkt de gifbeker

image

Sokrates werd veroordeeld tot het drinken van de gifbeker omdat hij de jeugd zou bederven en het bestaan van de goden ontkende.
Plato beschreef zijn meester en zijn dood. Alleen via Plato kennen we de gedachten van Sokrates omdat Plato ze heeft opgeschreven.
Het schilderij is van de 18e eeuwse schilder Jacques Louis David die leefde ten tijde van de Franse Revolutie en Napoleon. Zijn stijl getuigt van een bewondering voor de klassieke oudheid , het Classicisme. De Fransen noemden dit de empire-stijl.

Orpheus en Eurydice

Het verhaal van Orpheus en Eurydice wordt verteld in Metamorphosen 10:1-63 van de Romeinse dichter Ovidius. Orpheus, zoon van de god Apollo was een dichter, beroemd om zijn lierspel. Met de muziek van zijn lier betoverde hij mens en dier. Zijn muziek was zo mooi dat zelfs de bomen en rotsen hem volgden op de klank. Orpheus trouwde met de mooie bosnimf Eurydice. Zij werd echter op hun huwelijksdag gebeten door een giftige slang waar ze op trapte toen ze vluchtte voor een ongewenste aanbidder. Ze stierf aan de beet. Orpheus was hierover zo diep bedroefd dat hij in de onderwereld afdaalde om de schimmen en de heerser van de onderwereld zijn droevenis te tonen en te smeken om de terugkeer van Eurydice. Met zijn muziek kreeg hij Pluto (gr.Hades) zover dat Eurydice hem terug naar de aarde mocht volgen. Voorwaarde was dat hij niet naar haar zou kijken tot ze uit de dodenwereld zouden zijn. Op het laatste ogenblik keek Orpheus toch om en Eurydice verdween nu voor altijd in het schimmenrijk. Na het verlies van zijn geliefde vrouw verachtte Orpheus de vrouwen, die zich juist erg tot hem aangetrokken voelden. Hij werd daarom aangevallen en verscheurd door de razende maenaden (1) van Ciconia in Tracia. Hoewel het verhaal zo natuurlijk triest afloopt zijn de zielen van Orpheus en Eurydice uiteindelijk toch verenigd.

corot

Jean-Baptiste Camille Corot (1796-1875): Orpheus leidt Eurydice de Onderwereld uit (1861)

De opera van Christoph Willibald von Gluck (1714-1787) Orfeo ed Eurydice (1762) Een mythe waarin de betoverende werking van muziek en poezie een hoofdrol speelt is natuurlijk een zeer inspirerend gegeven voor componisten. De halfgod Orpheus, die met zijn zang- en snarenspel mensen, dieren, planten, goden, ja zelfs stenen en gevoelloze monsters in vervoering kon brengen, is dan ook bezongen in liederen, symfonische gedichten, opera’s en andersoortige muziekdramatische werken, vanaf de prille zeventiende eeuw (Peri, Monteverdi) tot en met de twintigste (Stravinsky). Op 5 oktober 1762 vond de eerste opvoering van Orfeo ed Eurydice plaats in het Burgtheater in Wenen ter gelegenheid van de verjaardag van keizer Franz van Oostenrijk. Vanwege deze vrolijke aanleiding zag Gluck zich genoodzaakt zich te houden aan het verplichte ‘lieto fine’, de bij de Opera seria traditionele ‘happy ending’, en af te wijken van het tragische en nogal bloeddorstige einde van de Orpheus-mythe zoals die was opgetekend door Ovidius en Vergilius.

Orphee et Eurydice door Christoph Willibald Gluck. Theatre musical de Paris – Chatelet. Orchestre revolutionnaire et romantique, Orfeo : Magdalena Kozena , Eurydice : Madeline Bender , Amor : Patricia Petitbon  Monteverdi Choir. Regie Robert Wilson, Dirigent John Eliot Gardiner.

Orphée_chez_les_Thraces

Orpheus bij de Thraciers

De opera is opgebouwd uit vijf scenes De eerste scene toont direct een van de meest tragische gedeelten van het verhaal: de rouw om de dood van Eurydice. Het vrolijke bruiloftsfeest van Orfeo en Eurydice, de dramatische omslag door de boodschapper die komt vertellen over Eurydice’s plotselinge dood In de tweede scene daalt Orfeo (begeleid door lugubere, razendsnelle strijkers-tremoli) af naar de donkere grotten aan de oevers van de Styx. Dan volgt een prachtige, bijna vermakelijke scene waarin duidelijk te volgen is hoe door Orfeo’s magische muziek (herhaaldelijke, steeds indringender wordende, smekende aria’s, begeleid door zacht harpgetokkel), de Furien langzaam maar zeker overstag gaan. De derde scene begint met Orfeo en Eurydice een paradijselijke klankschildering van de eeuwigheid, het Elysium ( de onderwereld ) Echter, in de vierde scene, raakt hij haar weer kwijt. Orfeo, die de verwarring en beschuldigingen van Eurydice, die zijn ongenaakbare gedrag verkeerd uitlegt, niet langer kan verdragen, keert zich om en Eurydice sterft nogmaals. Dan klinkt Orfeo’s wonderschone hartverscheurende aria ‘Che fare senza Eurydice!’ (wat moet ik zonder Eurydice!). Wanneer hij zich daarna wanhopig van het leven wil beroven verschijnt als een Deus ex Machina Amor,de god van de liefde ,die Eurydice weer tot leven brengt. Een triomfantelijk loflied op de liefde besluit de opera. (1) http://nl.wikipedia.org/wiki/Maenaden

Cervelli Orfeo ed Euridice

Cervelli Orfeo ed Eurydice